ಅಂಕಣಗಳು

Subscribe


 

ಹಸ್ತ ಮಯೂರಿ- Interdisciplinary study on Hasta-Mudra

ಭರತನಾಟ್ಯದ ಆಂಗಿಕಾಭಿನಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ಹಸ್ತಮುದ್ರೆಗಳು. ನಾನಾಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ನಾನಾ ಹಸ್ತಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದ್ದಿಷ್ಟಾರ್ಥದ ಅಭಿವ್ಯಂಜನೆಗೆ, ಧ್ಯಾನಾನುಕೂಲತೆಗೆ, ಶರೀರ ಸೌಖ್ಯ ಹತೋಟಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಹಸ್ತಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರರೀತ್ಯಾ ನರ್ತನಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಲವರಿಗೆ ಆ ಹಸ್ತಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಚಯ, ಅವು ಮಾಡುವ ಸಂವಹನ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಅರಿವಿಲ್ಲ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾದ ಹಸ್ತಮುದ್ರೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಹಸ್ತ ಮಯೂರಿ ಪ್ರತೀ ಸಂಚಿಕೆಗೊಂದರಂತೆ ಹಸ್ತಮುದ್ರೆಗಳ ಲಕ್ಷಣ, ವಿನಿಯೋಗ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆ, ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಕಿರುಪರಿಚಯವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಹಸ್ತದ ಕುರಿತಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಬಹುದು.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಸ್ತಗಳ ಬಳಕೆ, ವಿನಿಯೋಗವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅದರ ಮೂಲ ಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗೆಗೆ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಿವೇಚಿಸುವುದು ಹಸ್ತಮಯೂರಿಯ ಉದ್ದೇಶ. ಜೊತೆಗೆ ನೃತ್ಯದ ಆರೋಗ್ಯಮುಖಗಳನ್ನೂ ನೋಡಬೇಕೆಂಬುದು ಭ್ರಮರಿಯ ಹಂಬಲ. ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಹಸ್ತಗಳನ್ನು, ಅದರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸಂಚಿಕೆಗೊಂದರಂತೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಲಿದ್ದೇವೆ. ನೃತ್ಯವೆಂಬುದು ಮನರಂಜನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಆರಾಧನೆ; ಅದು ಸಂವಹನ ; ಕಲಿಯುವಾತನಿಗೂ, ಕಲಿಸುವಾತನಿಗೂ, ಕಲಾವಿದನಿಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೂಡಾ!

(ವಿ.ಸೂ : ಹಸ್ತ ವಿನಿಯೋಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಂಶಗಳು ನಂದಿಕೇಶ್ವರನ ಅಭಿನಯ ದರ್ಪಣದಿಂದಲೂ, ಇತರೆ ವಿನಿಯೋಗಗಳು ನೃತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಂಗೀತ ರತ್ನಾಕರ, ನರ್ತನ ನಿರ್ಣಯ, ಲಾಸ್ಯ ರಂಜನ, ಸಾರ ಸಂಗ್ರಹ, ಹಸ್ತ ಮುಕ್ತಾವಳಿ, ಹಸ್ತ ರತ್ನಾವಳಿ,ಭರತಾರ್ಣವ, ಭರತಸಾರ, ಪತಂಜಲಿ ಯೋಗ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ, ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿತ.)

This column brings the interdisciplinary aspects of Hasta-Mudra which is used not only in various dances; but also Purana, Veda, Health issues, Yoga, common public life, communication aspects, folk and etc. This is a study conducted by Editor-Manorama B.N ; which is also published as a book called “Mudrarnava”. So further aspects and detailed version of dealing Hasta Mudra can be reffered through the book. So not only it explains Lakshana, Viniyoga of hastha mudra; but also various discipline of it. Every issue of Journal focus on each hastha Mudra and its nuances.
THe book reffred to write this column is not only Natya Shastra, Abhinaya Darpana but also tratises like Sangita ratnakara, Manasollasa, Hastalakashana deepika, Puranas, Vedas, Lasya ranjana, Nartana nirnaya, Bharatarnava, Bharatasara, Patanjali yoga shastra etc. If you are quoting this study in any research or publication prior permission by editor is compulsory.

ಕಪೋತ ಹಸ್ತ

ಕಪೋತ ಹಸ್ತ

Posted On: December 15th, 2011 by

ಅಂಜಲಿ ಹಸ್ತ

Posted On: October 15th, 2011 by
ತ್ರಿಶೂಲ ಹಸ್ತ

ತ್ರಿಶೂಲ ಹಸ್ತ

Posted On: August 15th, 2011 by
 ತಾಮ್ರಚೂಡ ಹಸ್ತ

ತಾಮ್ರಚೂಡ ಹಸ್ತ

Posted On: June 15th, 2011 by
ಮುಕುಳ ಹಸ್ತ

ಮುಕುಳ ಹಸ್ತ

Posted On: April 14th, 2011 by

ಸಂದಂಶ ಹಸ್ತ

Posted On: February 14th, 2011 by
ಹಂಸಪಕ್ಷ ಹಸ್ತ

ಹಂಸಪಕ್ಷ ಹಸ್ತ

Posted On: December 14th, 2010 by
ಹಂಸಾಸ್ಯ ಹಸ್ತ

ಹಂಸಾಸ್ಯ ಹಸ್ತ

Posted On: October 15th, 2010 by
  ಭ್ರಮರ ಹಸ್ತ

ಭ್ರಮರ ಹಸ್ತ

Posted On: August 15th, 2010 by
ಚತುರ ಹಸ್ತ

ಚತುರ ಹಸ್ತ

Posted On: June 17th, 2010 by 'ಮನೂ' ಬನ